Tarczyca - mała, ale bardzo ważna

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego. Zaburzenia wydzielania tego gruczołu negatywnie wpływają na zdrowie, samopoczucie, jakość życia i przemianę materii. Problemy z funkcjonowaniem tarczycy ma na świecie ponad 300 mln ludzi, ale połowa nawet o tym nie wie.

Tarczyca jest niewielkim gruczołem położonym u podstawy szyi, wydzielającym trzy bardzo ważne dla zdrowia i życia hormony: tyroksynę/Ft4/, trójjodotyroninę/Ft3/ i kalcytoninę.
Ważnym czynnikiem niezbędnym dla syntezy hormonów jest jod. Dlatego jego odpowiednia podaż jest konieczna dla prawidłowego funkcjonowania tego gruczołu.

Zaburzenia funkcjonowania
Istnieją dwa podstawowe typy zaburzeń funkcjonowania tarczycy - niedoczynność i nadczynność. Tymi problemami po przeprowadzeniu właściwej diagnostyki zajmują się lekarze ze specjalizacją z endokrynologii. Leczenie polega na regulowaniu poziomu hormonów tarczycy za pomocą odpowiednich leków.
Wśród innych często występujących nieprawidłowości dotyczących budowy i funkcji gruczołu znajdują się: wole obojętne miąższowe, wole guzowate obojętne lub nadczynne, pojedyncze guzki tarczycy, w tym guzki pęcherzykowe lub oksyfilne, zapalenie tarczycy ze szczególnym uwzględnieniem autoimmunologicznej choroby Hashimoto oraz nowotwory tarczycy.
Wole obojętne to nienowotworowe, niezapalne powiększenie tarczycy, któremu towarzyszy prawidłowe stężenie hormonów tarczycy.
Wole obojętne dotyczy czterokrotnie więcej kobiet niż mężczyzn. Wg WHO w Polsce ten problem ma 22 proc. dorosłych. Te dane spowodowały wprowadzenie obligatoryjnego jodowania soli kuchennej w Polsce od 1997 roku.
Nowotwór tarczycy
Rak tarczycy jest chorobą rzadką, stanowi zaledwie 1 proc. nowotworów występujących u człowieka. Najczęściej występuje pod postacią twardego, niebolesnego guza oraz powiększonych węzłów chłonnych szyi. Ze względu na coraz lepszą dostępność do dobrej jakości badań USG oraz biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej raki tarczycy są wykrywane na etapie mikroraka, to znaczy, że jego średnica jest mniejsza niż 1 cm. W Polsce zachorowalność na raka tarczycy kształtuje się w okolicy 2000 nowych zachorowań rocznie.
Rozpoznanie raka tarczycy opiera się na dobrej jakości badaniu USG tarczycy i węzłów chłonnych szyi oraz na wyniku dobrej jakości badania biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej celowanej pod USG. Ostateczne rozpoznanie opiera się na pooperacyjnym badaniu mikroskopowym wyciętego narządu. W każdym przypadku podstawowym elementem leczenia jest doszczętne leczenie operacyjne tarczycy i węzłów chłonnych szyi. Leczenie uzupełniające po operacji nowotworów zróżnicowanych (brodawkowaty i pęcherzykowy) polega na podawaniu dawek hormonów tarczycy, które utrzymują
poziom TSH poniżej dolnej granicy normy, i leczeniu radioaktywnym izotopem jodu (J 131) w dawkach ablacyjno-leczniczych.

Nadczynność przytarczyc
W bezpośrednim sąsiedztwie gruczołu tarczowego znajdują się malutkie gruczoły wydzielania wewnętrznego - przytarczyce. W liczbie 4-8 odpowiadają za gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu. Wydzielają hormon o nazwie parathormon (PTH). W wyniku zwiększonego wydzielania parathormonu dochodzi do wzrostu poziomu wapnia we krwi (hipercalcemia). Nadmiar parathormonu skutkuje wzmożonym rozkładaniem kości i uwalnianiem z nich wapnia, zwiększonym wchłanianiem tego pierwiastka z przewodu pokarmowego oraz zwiększonym wydalaniem fosforanów przez nerki. Na pierwotną nadczynność przytarczyc chorują częściej kobiety niż mężczyźni.
Przyczyny pierwotnej nadczynności przytarczyc mogą być różne: pojedyncze lub mnogie gruczolaki przytarczyc, bardzo rzadko rak.
Leczenie PNP polega na operacyjnym usunięciu gruczolaka przytarczycy. Alternatywą jest leczenie farmakologiczne, zdecydowanie mniej skuteczne.
Zarówno operacje tarczycy, jak i przytarczyc są możliwe w Szpitalu Grupy LUX MED. Znakomicie wyposażony blok operacyjny, jak i sale nadzoru pooperacyjnego, a także minilaboratorium analityczne pozwalają na dokładną kontrolę stanu Pacjenta podczas pobytu w Szpitalu.

Objawy wola Guzowatego:

- defekt kosmetyczny/duży guz na szyi
- objawy uciskowe, duszność związana ze zwężeniem tchawicy
- zaburzenie połykania związane z uciskiem na przełyk
- chrypka spowodowana niedowładem nerwu krtaniowego wstecznego i w następstwie struny głosowej
- zespół żyły głównej, czyli utrudnienie spływu krwi żylnej z górnej części ciała do serca w wyniku ucisku żyły głównej górnej przez wole zamostkowe.
Guzowate powiększenie gruczołu tarczowego, guzy i nowotwory tarczycy to pole do działalności chirurgów i chirurgów onkologów.

dr n. med. Elżbieta Stachlewska-Nasfeter, specjalista chirurgii ogólnej i onkologicznej, Szpital Grupa LUX MED