Tropik to rejon kuli ziemskiej zawarty między dwoma równoleżnikami znajdującymi się około 23 stopni na północ (zwrotnik Raka) i na południe (zwrotnik Koziorożca) od równika.

Wyjazd do tropiku z grupą osób (wyjazd zorganizowany) lub indywidualny z wielu powodów (ciekawość, koszt) tak nas zajmuje, że często nie pamiętamy, iż zamiast przyjemności może niekiedy zakończyć się np. chorobą. W każdym sezonie co roku trafiają do szpitali w kraju uczestnicy wyjazdów, niestety niekiedy z ciężką chorobą, bywają również zgony.

Tropik to gorąco i z reguły wilgotno, to znacznie niższy standard życia ludności, często bardzo niski poziom higieny żywienia i życia, to panujące nadal choroby o których już zapomnieliśmy (błonica, choroba Heinego-Medina, tyfusy, tężec) ale także takie, które występują stale wyłącznie w tropiku (zimnica znana pod nazwą malarii, cholera, wiele chorób pasożytniczych). W świecie zniesiono obowiązek szczepień ochronnych przeciw groźnym chorobom tropikalnym, obowiązuje (dla niektórych rejonów) tylko szczepienie przeciw żółtej gorączce. Zanim zdecydujesz o wyjeździe rozważ kilka ogólnych uwag. Bardzo ważne jest dokąd się udajesz i na jak długo, w jakich warunkach będziesz tam przebywał a przede wszystkim jaki jest stan Twojego zdrowia. Do strefy tropikalnej nie powinny udawać się osoby przewlekle chore: z niewydolnością krążenia, po przebytych zawałach mięśnia sercowego, z przewlekłą chorobą nerek, chorobami skórnymi, osoby w zaawansowanym wieku, małe dzieci, również kobiety w ciąży powinny raczej odłożyć wyjazd, nie wolno wyjechać w trakcie trwania choroby gorączkowej. U tej grupy osób może łatwo dojść do zaostrzenia procesu chorobowego. Jeżeli masz obawy, że stan zdrowia się pogorszy, zasięgnij, przed wyjazdem, porady lekarskiej. Chociaż w krajach strefy tropikalnej istnieją placówki służby zdrowia to nie zawsze korzystanie z ich pomocy jest wskazane, chyba że jest to natychmiast konieczne.

Niektórych chorób możemy się ustrzec przestrzegając pewnych zasad postępowania. Malarię przenoszą komary, należy więc chronić się przed ich ukąszeniami; komary żyją na terenach nizinnych bogatych w zbiorniki wodne, rzeki i roślinność. Na ogół nie atakują w pełnym słońcu, niebezpiecznie jest więc o zmroku i wieczorami chodzić z odsłoniętymi częściami ciała. Dobrze jest stosować wówczas na skórę odpowiednie środki odstraszające - repellenty lub mazidła, przed spaniem uwolnić pokój od owadów i dobrze jest założyć na łóżko szczelną moskitierę. Jeszcze skuteczniejsze jest przyjmowanie odpowiednich leków (różnych dla poszczególnych rejonów tropiku) zapobiegających zimnicy. Niemal każdego roku z powodu malarii ginie w kraju osoba, która nie stosowała chemioprofilaktyki przeciw zimnicy.

W zasadzie nie wolno pić nieprzegotowanej wody, nawet jeżeli jest z kranu, zawsze pijemy (więcej niż w kraju) wodę uprzednio przegotowaną lub płyny butelkowane znanych firm. W wielu hotelach o wysokim standardzie (klasa europejska) do posiłków serwuje się zimną wodę w pojemnikach, jest to woda surowa ale filtrowana bezpieczna. Nie powinno się kąpać a nawet zanurzać nóg w otwartych zbiornikach słodkiej wody (rzeki, jeziora), zwykle jest tam wiele pasożytów groźnych dla ludzi np. schistosomozy. W wodach morskich mogą być niebezpieczne pewne rodzaje meduz powodujące oparzenia skóry, łatwo jednak je zauważyć.

Zwykle atrakcją są różne gatunki tamtejszych warzyw i owoców. Te, które możemy obierać ze skóry (banany, granaty, kiwi itp.) nie zawierają wewnątrz żadnych zarazków, możemy je jeść jeżeli w trakcie obierania nie zabrudziliśmy ich miąższu własnymi rękoma. Nie należy spożywać surowych warzyw liściastych np. sałat, do ich upraw stosowane jest nawożenie fekaliami ludzkimi zawierającymi wiele zarazków, najczęściej są to zarazki amebozy.

W ostatnim dziesięcioleciu do groźnych chorób występujących w tropiku doszedł AIDS, choroba ta po malarii i gruźlicy zbiera największe żniwo śmiertelne, szczególnie właśnie w tropiku.

Nie sposób w tak krótkim opracowaniu zawrzeć wszystkie uwagi i zalecenia dla podróżujących do tropiku. Bardziej szczegółowe porady można otrzymać w różnych placówkach specjalistycznych: szczepienia profilaktyczne w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, a pozostałe (zaopatrzenie w odpowiednie leki) w poradniach chorób tropikalnych, również w Centrum Medycznym LUX Na zakończenie chciałbym przypomnieć, że warto zawrzeć odpowiednie ubezpieczenie a wyjeżdżający służbowo winni mieć świadectwo lekarskie.

Tekst opublikowany na łamach naszego kwartalnika "Twoje Centrum".

Kiedy jedzenie nam nie sprzyja
Bezpieczeństwo w górach
Bądź zdrowy w zimie
Zimą ortopedzi się nie nudzą
Przepis na smutną porę roku