Profilaktyka grypy A/H1N1 u pracowników - zalecenia dla pracodawców

Drogi przenoszenia grypy A/H1N1 są tożsame z drogami przenoszenia klasycznej odmiany tego wirusa. Do zakażenia dochodzi więc głównie drogą powietrzną i kropelkową, choć możliwe jest przeniesienie choroby poprzez bezpośredni kontakt z przedmiotami zanieczyszczonymi śliną lub wydzieliną dróg oddechowych osób chorych, a następnie przeniesienie drobnoustroju na śluzówki (jama ustna, spojówka oka) osoby zdrowej.

Dotychczasowy przebieg pandemii grypy A/H1N1 jest łagodny i zbliżony do przebiegu epidemii wywoływanych przez klasyczny wirus grypy.

Zalecenia dla pracodawców formułowane przez Krajowego Konsultanta ds. Epidemiologii, prof. Andrzeja Zielińskiego, są następujące:

•W przypadku wystąpienia objawów grypowych u pracowników należy zachęcać ich do pozostania w domu, skontaktowania się z placówką medyczną i w miarę możliwości i stanu zdrowia kontynuowania obowiązków zawodowych w miejscu zamieszkania.
• Pracodawca powinien prowadzić aktywną politykę zapobiegania zakażeniom przez publikację informacji na temat zasad higieny w miejscu pracy.
• Pracodawca powinien zapewnić miejsca do mycia rąk lub ich dezynfekcji preparatami alkoholowymi (≥60%) dostępnymi w aptece.
• Pracodawca powinien zapewnić higienę miejsc pracy i regularną dezynfekcję powierzchni, które mogą być zanieczyszczone wydzielinami i których mogą dotykać pracownicy środkami do dezynfekcji powierzchni dostępnymi w aptece .
• Czas zakaźności wydzielin poza organizmem człowieka wynosi 2-8 godzin.
• W uzasadnionych przypadkach, po konsultacji z lekarzem, pracodawca może i powinien zalecić noszenie maseczek ochronnych na nos i usta w zakładach pracy lub w określonych miejscach zakładu. Tak zwane maseczki chirurgiczne nie stanowią pewnej ochrony przed przeniesieniem zakażenia wirusem A/H1N1. Bardziej niezawodne są półmaski filtrujące, z filtrem typu P3 dostępne w hurtowniach medycznych.
• Po pojawieniu się na rynku szczepionki przeciwko grypie A/H1N1 (termin i zasady wprowadzenia tej szczepionki na rynek nie są jeszcze znane) pracodawca powinien zachęcać pracowników do szczepień. Zdaniem ekspertów, szczepienie anty-A/H1N1 jest prawdopodobnie jedyną skuteczną metodą przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się zakażeń.

Rola pracownika w zmniejszaniu ryzyka rozprzestrzeniania się zakażeń w miejscu pracy:

W związku z niedostępnością do swoistych metod przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się zakażeń wirusem grypy A/H1N1 (szczepienia), aktualne zalecenia wydawane pracownikom dotyczą głównie przestrzegania zasad higieny i izolacji w przypadku podejrzenia choroby. Zalecenia zostały opracowane przez krajowych ekspertów z dziedziny epidemiologii.

•W przypadku wystąpienia objawów mogących odpowiadać grypie (np. podwyższona temperatura ciała, osłabienie, kaszel, brak apetytu, katar, ból gardła) u osoby, która miała bezpośredni kontakt z osobą chorą na grypę A/H1N1, prawidłowe postępowanie polega na pozostaniu w domu i niezwłocznym kontakcie telefonicznym z placówką medyczną.
• W czasie kaszlu lub czyszczenia nosa należy zakrywać nos i usta chusteczką jednorazową, którą bezpośrednio po użyciu należy wyrzucić, a ręce umyć wodą z mydłem lub zdezynfekować roztworem alkoholu.
• W rozmowie unikać bliskich kontaktów twarzą w twarz. W tym szczególnym przypadku uzasadnione jest rozmawianie z głową odwróconą od rozmówcy.
• Unikać dotykania palcami ust, nosa i powiek oczu.

Postępowanie wobec pracownika z objawami grypy w miejscu pracy:

• Pracownik, u którego w trakcie godzin pracy rozwinęły się objawy mogące odpowiadać grypie (patrz powyżej) lub który przyszedł do pracy z powyższymi objawami, powinien być poproszony o przejście do pomieszczenia, w którym nie przebywają inne osoby.
• Jeśli nie ma możliwości odizolowania osoby potencjalnie chorej na grypę A/H1N1 od innych pracowników lub jeśli istnieje potrzeba czasowego przebywania tej osoby w pomieszczeniach, w których znajdują się inni pracownicy, osoba potencjalnie chora powinna zakryć nos i usta chusteczką jednorazową lub płatkiem ligniny, albo, jeżeli jest taka możliwość, założyć maseczkę ochronną na nos i usta.
• O powyższej sytuacji należy powiadomić bezpośredniego przełożonego osoby potencjalnie chorej na grypę A/H1N1.
• Osobę potencjalnie chorą na grypę A/H1N1 należy czasowo zwolnić z pełnienia obowiązków zawodowych i zalecić kontakt z placówką medyczną. Zalecenie skontaktowania się z lekarzem powinno być szczególnie kategoryczne w przypadku kobiet w ciąży, u których wystąpiły objawy grypy.

Postępowanie wobec pracowników, którzy mieli kontakt z osobą chorą (lub podejrzewaną o zachorowanie) na grypę A/H1N1:

• Pracownicy kontaktujący się z osobą chorą lub potencjalnie chorą powinni być poinformowani przez pracodawcę o ryzyku ekspozycji i możliwości zakażenia.
• Pracownikom z tej grupy należy zalecić codzienne pomiary temperatury i obserwację pod kątem wystąpienia objawów mogących odpowiadać grypie (powyżej) prowadzoną przez kolejne 7 dni od kontaktu
• Jeśli w ciągu 7 dni od kontaktu wystąpią objawy grypowe, pracownikom należy zalecić nie przychodzenie do pracy i niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.

Opracowali:
Dr Grażyna Dulny - Specjalista ds. Epidemiologii
Dr Krzysztof Kurek - Dyrektor Departamentu Medycznego